Xã Nam Quang là đơn vị hành chính mang tính chiến lược của tỉnh Cao Bằng, sở hữu địa hình hiểm trở nhưng giàu tài nguyên và tiềm năng phát triển kinh tế biên mậu, khoáng sản. Với sự hiện diện của sông Gâm, Quốc lộ 34 và các mỏ khoáng sản giá trị, bản đồ xã Nam Quang mới là minh chứng cho nỗ lực hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao đời sống cho đồng bào các dân tộc vùng cao.
Tổng quan về xã Nam Quang sau sáp nhập
Sau quá trình sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023–2025, xã Nam Quang đã trở thành một chỉnh thể thống nhất với quy mô diện tích rộng lớn và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư mạnh mẽ. Đây là khu vực có ý nghĩa quan trọng về an ninh quốc phòng khi giáp ranh với tỉnh Tuyên Quang và nằm trên trục giao thông huyết mạch Quốc lộ 34.
Về kinh tế - xã hội, xã Nam Quang sau sáp nhập tập trung khai thác các thế mạnh đặc thù như khai thác khoáng sản (vàng, quặng), lâm nghiệp bền vững và chăn nuôi đại gia súc. Việc hợp nhất giúp chính quyền địa phương có cái nhìn tổng thể hơn trong công tác quy hoạch, từ đó hình thành nên các cụm dân cư tập trung, giúp người dân dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ giáo dục, y tế và hạ tầng điện lưới quốc gia.
Cơ sở hình thành xã Nam Quang
Xã Nam Quang mới được thành lập dựa trên việc hợp nhất nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của hai đơn vị hành chính:
- Xã Nam Cao: Khu vực có địa thế núi cao, nổi tiếng với các dãy núi Khủng Khoàng, Nậm Ròm và tiềm năng phát triển lâm nghiệp.
- Xã Nam Quang (cũ): Trung tâm giao thương ven sông Gâm, nơi có Quốc lộ 34 chạy qua và là địa điểm đặt mỏ vàng Nam Quang.
Sự kết hợp này tạo nên một đơn vị hành chính có sự đan xen hoàn hảo giữa các vùng kinh tế: vùng núi cao phía Tây phù hợp bảo vệ rừng và chăn nuôi; vùng thung lũng phía Đông dọc sông Gâm và Quốc lộ 34 phù hợp phát triển thương mại, dịch vụ và công nghiệp khai khoáng. Tên gọi "Nam Quang" được giữ lại nhằm duy trì tính nhận diện lịch sử và khẳng định vị thế trung tâm của khu vực này trong vùng.
Trụ sở hành chính của xã Nam Quang
Để đảm bảo hiệu quả quản lý cho đơn vị hành chính mới với địa hình chia cắt bởi nhiều sông suối và núi cao, trụ sở UBND xã đã được thiết lập tại vị trí có khả năng kết nối tốt nhất.
Địa chỉ trụ sở hành chính: Xóm Tổng Phườn, xã Nam Quang, tỉnh Cao Bằng.
Vị trí tại xóm Tổng Phườn nằm gần trục đường chính, giúp cán bộ và nhân dân thuận tiện trong việc di chuyển và thực hiện các thủ tục hành chính. Đây cũng là nơi tập trung các công trình công cộng quan trọng của xã, đóng vai trò là hạt nhân thúc đẩy quá trình đô thị hóa nông thôn trên địa bàn.
Thông tin về xã Nam Quang sau sáp nhập
Thông tin chi tiết về các chỉ số hành chính, địa lý và nhân khẩu học của xã Nam Quang hiện nay như sau:
Diện tích và Dân số:
- Tổng diện tích tự nhiên: 148.16 km². Diện tích này bao gồm các dãy núi cao hùng vĩ và các dải đất trù phú ven sông Gâm.
- Quy mô dân số (tính đến năm 2025): 1.014 người.
- Mật độ dân số: 7 người/km².
Mật độ dân số rất thấp (7 người/km²) phản ánh đặc trưng của một xã vùng cao biên giới với dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sống phân tán theo các sườn núi và thung lũng. Điều này tạo ra dư địa lớn cho phát triển lâm nghiệp nhưng cũng là thách thức trong việc phủ sóng hạ tầng giao thông và viễn thông.
Vị trí địa lý và tiếp giáp: Xã Nam Quang nằm ở vị trí chuyển tiếp quan trọng giữa các vùng kinh tế:
- Phía Bắc: Giáp tỉnh Tuyên Quang.
- Phía Nam: Giáp xã Bảo Lâm.
- Phía Đông: Giáp xã Lý Bôn với ranh giới tự nhiên là dòng chính của sông Gâm và Quốc lộ 34.
- Phía Tây: Giáp xã Quảng Lâm.
Đặc điểm tự nhiên: Trên địa bàn xã có dãy núi Đan Linh kỳ vĩ cùng các đỉnh Khủng Khoàng, Nậm Ròm tạo nên cảnh quan thiên nhiên đa dạng. Hệ thống thủy văn phong phú với suối Nam Quang (Nậm Quang) và suối Khuổi Qua không chỉ cung cấp nước sinh hoạt, sản xuất mà còn tiềm ẩn giá trị về thủy điện nhỏ. Đặc biệt, mỏ vàng Nam Quang là nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng, đóng góp vào ngân sách và tạo việc làm cho lao động địa phương.
Tầm nhìn phát triển xã Nam Quang
Tầm nhìn của xã Nam Quang đến năm 2040 là trở thành "Trung tâm kinh tế biên mậu – khoáng sản – lâm nghiệp bền vững". Xã định hướng phát triển không gian dựa trên trục động lực Quốc lộ 34 và hành lang cảnh quan sông Gâm.
Mục tiêu cốt lõi là xóa đói giảm nghèo bền vững thông qua việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi và khai thác khoáng sản đi đôi với bảo vệ môi trường. Phấn đấu đưa Nam Quang trở thành xã nông thôn mới tiêu biểu của vùng cao, nơi hạ tầng hiện đại vươn tới tận các bản làng xa xôi nhất trên dãy Đan Linh.
Định hướng phát triển xã Nam Quang trong tương lai
Trong giai đoạn tới, xã Nam Quang sẽ tập trung vào 4 định hướng trọng tâm:
- Phát triển công nghiệp khai khoáng và chế biến: Nâng cao hiệu quả khai thác tại mỏ vàng Nam Quang và các điểm quặng trên địa bàn theo hướng bền vững, gắn khai thác với hoàn phục môi trường.
- Lâm nghiệp và nông nghiệp đặc sản: Phát triển rừng sản xuất với các loài cây lấy gỗ giá trị cao và cây dược liệu. Hình thành các vùng chăn nuôi đại gia súc (trâu, bò) tập trung theo hướng hàng hóa.
Thông tin quy hoạch xã Nam Quang
Quy hoạch xã Nam Quang được thực hiện bài bản nhằm tối ưu hóa các nguồn lực tự nhiên:
- Quy hoạch sử dụng đất: Ưu tiên dành quỹ đất cho phát triển hạ tầng giao thông và các khu vực khai thác khoáng sản. Đất ở nông thôn được quy hoạch mở rộng tại khu vực xóm Tổng Phườn và các điểm dân cư dọc Quốc lộ 34.
- Quy hoạch hạ tầng xã hội: Đầu tư xây dựng trường học liên cấp và trạm y tế đạt chuẩn quốc gia tại trung tâm xã mới. Quy hoạch các khu vực sinh hoạt cộng đồng để bảo tồn văn hóa của các dân tộc.
- Phát triển mạng lưới điện: Hoàn thiện việc đưa điện lưới quốc gia đến các hộ dân còn lại tại các vùng sâu, vùng xa thuộc xã Nam Cao cũ.
Lĩnh vực bất động sản xã Nam Quang
Dù là xã vùng cao, nhưng lĩnh vực bất động sản tại Nam Quang đang nhận được sự chú ý nhờ các dự án hạ tầng và khai khoáng.
- Bất động sản ven Quốc lộ 34: Các vị trí đất gần mặt đường Quốc lộ 34 và khu vực mỏ vàng có tính thanh khoản tốt, phù hợp cho việc xây dựng nhà ở kết hợp kinh doanh dịch vụ, ăn uống và vận tải.
- Đất sản xuất nông nghiệp và trang trại: Với quỹ đất dồi dào trên các sườn đồi và ven suối, nhu cầu tìm kiếm quỹ đất lớn để phát triển trang trại chăn nuôi hoặc trồng cây công nghiệp đang dần hình thành.
